Hoe werkt navigatie?
Om van punt A naar punt B te komen, is het vooral van belang om te weten welke richting je uit moet, en hoever. Hieraan voorafgaand, moeten twee dingen eerst vastgesteld worden:
Om dit te bepalen, heb je een roadbook nodig, een tripmaster (ICO, IMO, Terratrip), kaarten, een kompas en een gps.
|
|
Schaal. Koers GPS |
Als je een gps gebruikt, betekent dat niet dat je niet meer zelf hoeft na te denken, of niet meer hoeft te kijken naar de te rijden route met behulp van het gebruik van het roadbook of kaarten.
Of dat je niet meer kritisch hoeft te kijken naar de verstrekte informatie!
GPS... Global Positioning System
Historie:
De ontwikkeling van dit navigatiemiddel is direct gelinkt aan de ruimteverkenningen en wedloop op dit gebied.
Op 4 oktober 1957 lanceerden de Russen de SPUTNIK-1, wat het beroemde <Bip-Bip> signaal uitzendde. Amerikanen registreerden deze signalen en realiseerden zich dat er een afwijking optrad in hun frequentie dankzij het DOPPLER effect. Nadat astrophysici dit effect onderzocht hadden, vonden ze een manier om gebruik te maken van de afwijking van het <Bip-Bip>. Het probleem werd omgekeerd: als de baan van de satelliet bekend is, kan men met behulp van goede radio ontvangers de geografische positie vaststellen.
In 1973 besloot het Amerikaanse ministerie van defensie om gps te ontwikkelen, een nieuw plaatsbepalingssysteem (NAVigation System with Time And Ranging – Global Positioning System) met de volgende verbeteringen:

Hoe de NAVSTAR-GPS werkt:
3 satellieten zijn nodig om een positie in twee dimensies te bepalen
4 satellieten zijn nodig om een positie in drie dimensies te bepalen
De gebruiker’s (of the ontvanger) bewegingen worden gebaseerd op de metingen van de afwijkingsindex tussen de gemeten afstanden. Hiermee wordt dus het DOPPLER effect gemeten wat de signalen uitgezonden door de satellieten beinvloedt.
Dit betekent dat als het voertuig stil staat, er geen richting wordt aangegeven, of deze is totaal verkeerd.
De gebruiker’s (of the ontvanger) bewegingen worden gebaseerd op de metingen van de afwijkingsindex tussen de gemeten afstanden. Hiermee wordt dus het DOPPLER effect gemeten wat de signalen uitgezonden door de satellieten beinvloedt.
Deze regel gaat op voor alle gps ontvangers.De minimale snelheid om een geldig signaal te verkrijgen is 0.2 knopen ofwel 370 meter per uur.
Deze regel gaat op voor alle gps ontvangers.De minimale snelheid om een geldig signaal te verkrijgen is 0.2 knopen ofwel 370 meter per uur.
3 satellieten zijn nodig om een positie in twee dimensies te bepalen. (lengte en breedte) Dit betekent dat als het gps wordt aangeschakeld, men minimaal 3 x 30 seconden = 1.30 minuten moet wachten voordat een geldig signaal zichtbaar is op de display, ongeacht welk merk gebruikt wordt.
Toepassingen van GPS-apparaten:
Er zijn meer dan 50 verschillende gps apparaten op de markt, en voordat de keuze bepaald wordt, is het goed eens te kijken naar de kenmerken van de diverse apparaten, zoals:
1- Meeteenheden
- NM = Nautical Mile = 1852 meters
- SM = Statute Mile = 1609 meters
- KM = kilometers Deze heeft de voorkeur, zodat de gemeten afstand in het GPS
correspondeert met afstand die de tripmaster (imo/ico/terratrip) aangeeft.
2- instelling “Noorden”
De meeste GPS apparaten geven de keuzemogelijkheid tussen twee “Noorden”:
Magnetisch noorden
Werkelijk noorden
Hiermee kan snel bevestigd worden dat de gereden route klopt met het roadbook,
of een route op een kaart, aangezien de richtingen overeenkomen met het
werkelijke noorden. Het gebruik van het “ werkelijk noorden” biedt de
mogelijkheid om de richtingen die gps aangeeft (routes) meteen te vertalen naar
een kaart, zonder gebruik te maken van omrekenformules.
Roadbook
Een roadbook (ofwel routeboek) is een verzameling aanwijzingen die veranderingen van richting, gevaren, koersen en waypoints aangeven. Deze aanwijzingen worden gemaakt door de organisatie als deze de route verkent, en de aanwijzingen dienen zeer nauwkeuring gevolgd te worden door de deelnemers. Het roadbook voor de volgende dag wordt de avond tevoren in het bivouac uitgereikt.
Het roadbook voor auto’s komt in de vorm van een boekje (pagina’s gebonden aan de bovenkant) en voor de motoren in de vorm van een rol (pagina’s verlijmd tot een lange rol papier) . Elke pagina van het roadbook bevat 5 of 6 regels verdeeld in drie kolommen: afstand, richting, en opmerkingen.
In de afstandkolom wordt het totaal aantal kilometers aangegeven, en de afstand naar de volgende situatie. Dit gaat volgens het bolletje-pijltje principe. Het bolletje geeft de positie van het voertuig aan in de tekening, en een pijl geeft de te volgen richting aan. Een verharde weg wordt aangegeven met twee dubbele lijnen, onverhard als een dikke lijn en “off-piste” als een stippellijn.
|
|
|
De kolom met opmerkingen wordt gebruikt voor commentaar, koersen of gps coördinaten. Een aantal vaste afkortingen wordt gebruikt in deze kolom. |
Preparatie
Voordat je kunt beginnen aan een proef, (special) is het belangrijk om het roadbook alvast door te lopen. Controleer het aantal pagina’s en de deelafstanden. Let op de wijzingen in het roadbook en markeer gevaarlijke situaties met een markeerstift) Deze voorbereidingen doe je in de avond, direkt na de rijdersbriefing.
Door het aantal pagina’s te controleren, voorkom je onaangename verrassingen halverwege een proef. Het komt wel eens voor dat pagina’s ontbreken, onderste boven zitten, of niet goed leesbaar zijn. In dat geval gewoon een nieuw roadbook vragen aan de mensen van de westrijdleiding!
De aanwijzingen en afstandberekeningen worden per computer gemaakt, dus fouten in de afstanden zijn zeldzaam. Het is dus niet noodzakelijke alle deelafstanden afzonderlijk te controleren.
Een team van verkenners, dat 2 of 3 dagen voor de race uitrijdt, controleert het roadbook voor een laatste maal en geeft laatste wijzigingen door aan de wedstrijdleiding. Deze wijzigingen worden samen met het roadbook verstrekt en verder toegelicht tijdens de rijdersbriefing. Het is belangrijk deze wijzingen op te nemen in het roadbook. Sommige delen van een roadbook kunnen compleet wijzigen na een zandstorm, extreme regenval, of wegwerkzaamheden.....
Trip....
De tripmaster is een instelbare afstandmeter die gecalibreerd kan worden. Het bestaat uit een electronisch kastje , met 1 of 2 kleine schermen (displays), een paar data-invoerknoppen , een resetknop (bediend per voet, vanaf het stuur, of op het apparaat zelf) en een sensor. (probe)
Kastje...
Het kastje bevat de electronische apparatuur, scherm en knoppen. De electronica vertaalt de gegevens die van de probe afkomen naar kilometers en geeft deze weer op het scherm. (snelheid, deelafstand, totaalafstand, tijd)
De sensor...
De afstandsensor zendt electronische impulsen naar de tripmaster; deze worden na de calibratiefase vertaald in kilometers.